اجرای هات تپ و آموزش های ایمنی

اجرای هات تپ اصول ایمنی و لوازم حفاظت فرایندی خاص خود را می طلبد. اهمیت این مولفه ها در اجرای هات تپ، چیزی کمتر از خود فرایند اجرایی عملیات هات تپ ندارد و متولیان عملیات همان قدر که نسبت به هات تپ و الزامات اجرایی آن حساسیت به خرج می دهند، باید نسبت به این مولفه ها نیز حساسیت های خاص خود را داشته باشند. حتی می توان بدیهی دانست که الزامات ایمنی اجرای هات تپ اولویت بالاتری نسبت به الزامات فنی دارند چرا که نه تنها می توانند باعث بروز ایرادات فنی شوند، بلکه مهم تر از آن، متوجه جان و سلامتی نیروی کار هستند و مستعد آن خواهند بود که نیروی انسانی را در معرض خطر و آسیب قرار دهند.

اجرای هات تپ و حفاظت فردی
اجرای هات تپ و استفاده از پوشش های ایمنی و حفاظت فردی نظیر کلاه ایمنی و دستکش

از این رو در خصوص شاخص های ایمنی، وظیفه مجری هات تپ در نظر گرفتن تمامی متغیرهای ایمنی دخیل در پروژه و وضع راهکارها و دستورالعمل ها برای پیشگیری از بروز سانحه ایمنی خواهد بود. مجموعه ایمنی باید ضمن اولویت بندی این شاخص ها راه حل هایی عمل اتخاذ کند تا اپراتورهای هات تپ و سایر نیروهای فعال در پروژه، و نیز حتی نیروها و فرایندهایی که در حول و حوش محل انجام هات تپ فعال هستند نیز از خطرات ذکر شده مصون بمانند. این دسته شاخص ها را می توان بر حسب اولویت به شرح زیر برشمرد:

  • احتراق و انفجار: چه حین انجام جوشکاری روی خط لوله زنده و چه حین اجرای هات تپ، احتمال بروز چنین حادثه ای وجود دارد. الزامات ایمنی اقتضا می کند که با وجود تمامی ملاحظات فنی برای پیشگیری از این دست سوانح، اقدامات لازم برای مواجهه با چنین شرایطی را پیش بینی کنند. اول از همه که باید نسبت به فاکتورهای فنی توجه ویژه داشت و دستورالعمل های هات تپ و جوشکاری اتصال روی خط لوله زنده زیر نظر یا با مشاوره مجموعه ایمنی صورت گیرد تا ملاحظات لازم در خصوص پیشگیری از آن لحاظ شود.

اما این به خودی خود کفایت نمی کند و لازم است مجموعه فرایندها و تجهیزات در خصوص واکنش به بروز چنین سوانحی نیز سنجیده شود و به صورت کامل در دستورالعمل ایمنی عملیات اجرای هات تپ تدوین شود. در دسترس قرار دادن کپسول های ایمنی در مجاورت محل کار و آموزش نیروی کار هات تپ به عملکرد آن، فراخوانی آتش نشانی در صورتی که احتمال و نیز شدت وقوع احتراق بالاست، مجهز کردن نیروی کار به سایر ابزارهای اطفاء حریق، قرار دادن پایگاهی برای تعبیه ابزارهای کمک اولیه در نزدیکی محل کار و انجام هماهنگی های لازم با کارفرما در این خصوص در صدر الزامات ایمنی هستند که می بایست حتما در خصوص شان اهتمام لازم را به خرج داد.

  • سقوط اجسام سنگین: سقوط اجسام سنگین در نتیجه عوامل متعددی می تواند به وقوع بپیوندد. ممکن است خود دستگاه هات تپ حین حمل و جابجایی سقوط کند. ممکن است نیروی کار دچار اهمال و بی غفلت شود و باعث سقوط اشیا از ارتفاع به زمین شود. برای مثال فیت نشدن صحیح اتصال روی خط لوله پیش از جوشکاری ممکن است باعث لقی و سقوط آن روی زمین شود. ممکن است در نتیجه فرایندهای مجاور چنین اتفاقی بیفتد. برای مثال در مجاورت و خصوصا در بالای محل انجام هات تپ فرایندی دیگر در حال انجام باشد و شی ئی از آن ناحیه به محل انجام کار سقوط کند. در تمامی این موارد احتیاطات ویژه ضروری می نماید. اول آن که تا جای ممکن عملیات هات تپ زمانی انجام شود که عملیات های موازی در مجاورت آن در حال انجام نباشند. دوم آن که در خصوص حمل و کار با دستگاه ها و ابزارها پیش و در حین اجرای هات تپ دقت ویژه به خرج داده شود. سوم آن که نیروی کار مجهز به کلاه ایمنی باشد و دیگر آن که اپراتورهای اجرای هات تپ حتما توجیه شوند که هرگز زیر هیچ دستگاه یا اتصال سنگین وزنی ولو ثابت مستقر نشوند. در صورت رعایت این نکات احتمال بروز از این ناحیه حین اجرای هات تپ به حداقل خواهد رسید.
اجرای هات تپ
اجرای عملیات هات تپ
  • انتشار گازها و مواد شیمیایی خطر زا: یکی دیگر از خطراتی که خصوصاً متوجه نیروی انسانی و محیط زیست منطقه می باشد، انتشار مواد شیمیایی در نتیجه بروز نشتی یا وجود مجاری ای است که به نحوی محل انباشت مواد شیمیایی می باشند. این مواد اگر آتش زا نیز باشند وضعیت بغرنج تر خواهد شد چرا که می توانند خصوصا با حوشکاری اتصال واکنش داده و باعث ایجاد احتراق شوند. در هر صورت باید پیش از اجرای هات تپ تمامی مواد شمیایی موجود در محیط ضمن بازدید از سایت و آزمایش های لازم، و نیز مشورت با کارفرما شناسایی شوند و راه های مهار خطرات آن ها پیش بینی شوند. پوشاندن مجاری انتشار آن ها ولو به صورت مقطعی، استفاده از ماسک های مخصوص متناسب با خطر وارده از ناحیه این مواد برای نیروی کار و اپراتورهای اجرای هات تپ، و پاکیزه کردن ناحیه جوشکاری از این دست مواد جزو اقداماتی محسوب می شوند که پیمانکار ملزم به انجام آن هاست.
  • داربست بندی یا حفاری نامطمئن: محل استقرار و تردد نیروی کار هم باید سهل الوصول باشد و هم ایمن. نیروی کار نباید بابت تردد دچار عدم تعادل یا هر گونه عدم تمرکز شوند. فضای رفت و آمد باید بقدری مهیا باشد که تردد نیروی کار اجرای هات تپ به راحت ترین شکل ممکن صورت گیرد. ضمن این که باید از ایمنی لازم برخوردار باشد. چه حین اجرای هات تپ در ارتفاع و چه در منطقه حفاری، اصول و استانداردها باید رعایت شده باشند.
  • لوازم حفاظت فردی مستعمل و غیر استاندارد: لباس های کار و لوازم حفاظت فردی باید از کیفیت لازم برخوردار باشند تا عملکرد حفاظتی خود را به نحو احسن انجام دهند.برای مثال ماسک هایی که نیروی کار حین اجرای هات تپ به کار می برند باید حداکثر کارایی را در ممانعت از استنشاق مواد آلوده داشته باشند. لباس های کار باید فاقد هر گونه سوراخ شدگی یا منفدی باشند. کلاه های ایمنی باید ایمن و مطمئن باشند، کمربندهای ایمنی باید توان تحمل وزن نیروی کار را داشته باشند. کفش کار، دستکش ها و سایر ادوات مشابه نیز به همین ترتیب باید مطمئن و عاری از هر گونه آسیب باشند تا نیروی کار با حداکثر ایمنی به اجرای هات تپ بپردازد.

توجه به این دست نکات برای پیشبرد عملیات اجرای هات تپ ضروری می باشد و هر گونه بی توجهی نسبت به آن ها می تواند تبعاتی زیان بار برای مجموعه، نیروی انسانی و اعتبار مجری عملیات هات تپ به بار بیاورد.

اجرای عملیات هات تپ و عوامل انسانی

پیش بینی و تخصیص منابع برای انجام هر فرایند صنعتی یا خدماتی یک اصل الزام آور است. فرایند برنامه ریزی باید به گونه این انجام شود که بهترین و کارآمدترین منابع با صرف هزینه کافی، فرایند را بدون هدررفت زمان و به بهترین شکل ممکن انجام دهند. اجرای عملیات هات تپ نیز از این قاعده مستثنی نیست و فرایند آن باید به گونه ای برنامه ریزی شود که از منابع مناسب و کافی بیشترین بهره وری ممکن حاصل شود. در شناسایی و تخصیص بدون شک یک از منابعی که با آن سر و کار خواهیم داشت نیروی انسانی خواهد بود.

اجرای هات تپ و نیروی انسانی
در اجرای عملیات هات تپ هم صلاحیت و هم ایمنی نیروی کار حائز اهمیت است

نیروی انسانی مجموعه نفرات و اپراتورهایی را شامل می ود که کلیه مراتب اجرایی فرایند را به انجام می رسانند. در فاز برنامه ریزی اجرای عملیات هات تپ باید نیروی انسانی لازم برای هر یک از فرایندها را شناسایی کرده  و اقدامات لازم دبر خصوص استفاده بهینه از آن ها را مبذول داشت. بنابراین و در خصوص شناسایی نیروی انسانی باید به عوامل و مراحل زیر تأکید گذارد:

  • برنامه ریزی نیروی انسانی در درجه اول وابسته به شناسایی فرایندهای اجرای کار است. برای مثال اجرای عملیات هات تپ به ترتیب شامل ساخت نازل و تست آن، تست ولو، آماده سازی دستگاه هات تپ، تست و نصب آن، و در نهایت اجرای عملیات هات تپ می باشد. برنامه ریز ابتدا این مراحل را شناسایی می کند و تقدم و تأخر هر یک نسبت به دیگری را تعیین می کند. در صورتی که دو یا چند فرایند می توانند به صورت همزمان و موازی انجام شوند در خصوص روند اجرای آن ها نیز برنامه ریزی و تصمیمات لازم را اختصاص می دهد وبه این ترتیب فرایند و مراحل آن به صورت مدون مشخص می شوند. این کار مختصاتی از روند اجرای عملیات هات تپ نیز به دست می دهد.
  • پس از برنامه ریزی، نوبت به تخصیص نیروی کار برای هر فرایند، و شناسایی اپراتورهایی است که برای هر یک از مراحل تخصیص یافته توانایی و صلاحیت لازم را دارا می باشند. استخدام نیروی کار واجد صلاحیت از الزامات اجرای عملیات هات تپ است. این فرایند با توجه حساسیت های ویژه خود مستلزم توجه خاص است، در غیر این صورت فرایند در معرض خطرات جدی خواهد بود. فرایند اجرایی عملیات هات تپ شامل جوشکاری در ساخت نازل، آماده سازی تجهیزات، تست و بازرسی اتصالات و ولو، تست دستگاه هات تپ و در نهایت اجرای عملیات هات تپ است. تعداد نیروی انسانی مورد نیاز در هر مرحله پیشاپیش پیش بینی شده است. پس از انجام این کار، نوبت به استخدام نیروی انسانی متبحر در هر یک از این مراحل می رسد.

نیروی انسانی متبحر نیرویی است که تجربه، دانش، مهارت و تسلط کافی برای انجام وظایف مربوط به خود را داشته باشد. او باید دارای دانش نسبت به الزامات خطوط لوله باشد تا در مواقع اضطراری، و در شرایطی که بنا بهع هر دلیلی ایرادی غیر مترقبه و پیش بینی نشده در کار رخ می دهد، توان و ابتکار عمل لازم را داشته باشد. اجرای عملیات هات تپ در مقایسه با حتی بسیاری از فرایندهای جاری خطوط لوله دارای ماهیت ویژه و خاص می باشد. از این رو نیروی انسانی در هر یک از مراحل اجرای عملیات هات تپ باید آمادگی و توان واکنش در مقابل خطزرات و ایرادات را داشته باشد. در نهایت او باید بتواند ظرف مدت زمان استاندارد تعیین شده در برنامه ریزی بهترین عملکرد را داشته باشد و خروجی فرایند خود را تحویل دهد تا سایر مراحل انجام کار به تأخیر برنخورند.

در نهایت به کار گماردن تیم های مهندسی و بازرسی قوی و باتجربه نیز در امتداد همان اصل انتخاب نیروی انسانی متبحر به شمار می رود. طراحان و مهندسان نیز باید دانش کافی برای پیشبرد اهداف یک عملیات هات تپ به بهترین نحو ممکن را داشته باشند.

  • حتی در صورتی که بهترین نفرات و متبحرترین نیروها برای انجام کار گرم هات تپ انتخاب شده باشند، آموزش های دوره ای و پروژه ای جزوی ضروری و بی بدیل در اجرای عملیات هات تپ محسوب می شود. نیروی انسانی به خصوص در مورد الزامات ایمنی کار اشراف اولیه را داشته باشد. هر عملیات اجرایی هات تپ الزامات و اقتضائات ایمنی و فنی خاص خود را دارد. برای مقال متغیرهای فنی و ایمنی در عملیات هات تپ افقی، با زمانی که عملیات به صورت عمودی انجام خواهد شد متفاوت خواهد بود. عملیات روی خط لوله نفت با خط لوله گاز شرایط دیگری خواهد داشت. اجرای عملیات هات تپ در زمانی که کار روی خط لوله حاوی سیال گاز ترش می باشد یا دارای سیال بهار حساسیت ها و خطرات بسیار بیشتری را در مقایسه با هات تپ نفت و گاز ایجاب می کند. اپراتورها و سایر عوامل اجرایی پروژه هر چقدر هم در زمینه فرایندهای مربوط به خود تبحر داشته باشند باید در این دوره های آموزشی شرکت داشته و بتوانند آموزش های لازم در خصوص ایمنی پیشگیری از بروز سانحه، واکنش در برابر شرایط اضطراری، کمک های اولیه، استفاده از تجهیزات ایمنی، لباس کار و اطفاء حریقف و مواردی از این دست را داشته باشند.
اپراتورهای اجرای عملیات هات تپ
اجرای عملیات هات تپ و نقش تعیین کننده نیروی انسانی
  • در نهایت تخصیص مکان مناسب برای استراحت و سکونت نیروی کار اجرای عملیات هات تپ، و تحصیص سرویس های پذیرایی و سایر تسهیلات نظیر تغذیه و… از الزامات کار است. نیروی کار باید تمامی تمرکز خود را متوجه کار اصلی خود کند و ایجاد حواشی در خصوص این گونه تسهیلات بدون شک می تواند ابعاد مخربی بر نیروی کار داشته باشد. در صورتی که نیروی انسانی را درگیر شرایط محل سکونت، نوع تغذیه، حمل و نقل و انتقال متریال ها و دستگاه ها به محل انجام عملیات هات تپ و مواردی از این دست کنیم باید منتظر بروز اشتباهات فردی در حین کار شویم. گرچه نیروی انسانی می تواند با تبحر و تعهد خود از بروز سانحه یا ایراد فنی در کار پیشگیری کند، اما این به معنای آن نیست که در این زمینه ها می توان روی تعهدات فردی نیروی انسانی حساب باز کرد.

به طور کلی نیروی انسانی یک عامل تعیین کننده در اجرای عملیات هات تپ محسوب می شود و تجهیز و آماده سازی آن، آموزش و فراهم کردن تسعیلات مناسب کاری و زیستی بسترهایی محسوب می شوند که مجری کار را در نیل به هدف خود یعنی اجرای عملیات هات تپ به بهترین نحو مکن یاری خواهد رساند.