گیربکس و موارد استفاده آن در هات تپ

گیربکس ها قطعه هایی هستند که وظیفه ی انتقال نیرو را بر عهده دارند. این ماهیت گیربکس موجب شده تا از آن در صنایع مختلف و در جایی که نیاز به تبدیل نیرو از منابع انرژی متفاوت دارند، استفاده شود. به بیان ساده تر در بسیاری از عملیات و صنایعی که در سرتاسر جهان در حال اجرا است از این قطعه ها برای استخراج اشکال مکانیکی نیرو استفاده می شود. هات تپ نیز یکی از هزاران عملیاتی است که برای اجرای خود نیاز به استفاده از گیربکس خواهد داشت.

عملیات هات تپ به عملیاتی گفته می شود که در آن قادر خواهیم بود تا از انواع خطوط لوله انشعاباتی تهیه کنیم. اما همان طور که از نام این عملیات پیداست، انشعاب گیری از خطوط لوله در این عملیات به صورت زنده و گرم خواهد بود. کار گرم به مجموعه اعمالی اطلاق می شود کی طی آن حرارت، شعله یا جرقه هایی ایجاد می شود که می توانند دارای دمای بسیار بالایی باشند. در حین اجرای عملیات هات تپ جریان سیال درون خط لوله متوقف نخواهد شد و خط لوله در حین اجرای این عملیات کماکان در حال خدمات رسانی خواهد بود. عملیات هات تپ دارای ریسک بالایی به لحاظ فنی و ایمنی می باشد.

گیربکس
گیربکس

اما در این نوشته قصد داریم تا با گیربکس ها آشنا شویم و بگوییم از این قطعه ها چه استفاده ای در هات تپ می شود.

گیربکس

گیبرکس ها یا چرخ دهنده ها عموماً در هر وسیله ای که نیروی مکانیکی در آن وجود دارد، دیده می شوند. مهم ترین وظیفۀ گیربکس انتقال و افزایش قدرت است. این قطعات  نیرو را به هر شکلی از منابع تغذیه ای متفاوت می گیرند و آین نیرو را به نیری مکانیکی دورانی تبدیل می کنند.

سرعت و گشتاور دو مؤلفه ای هستند که در این مبحث  نقشی حیاتی خواهد داشت. گیربکس ها سرعت و گشتاور را مدام به یکدیگر تبدیل می کنند. در این قطعات با کاهش میزان گشتاور، سرعت افزایش یافته و با افزایش گشتاور، سرعت کاهش خواهد یافت.

گشتاور: تمایل یک نیرو برای دوران دادن یک جسم حول یک محور مشخص را گشتاور می گویند. در گشتاور هرچه میزان نیروی وارد شده کوچک تر باشد انجام کار ( در این جا سرعت) راحت تر خواهد بود. برای همین است که گشتاور و سرعت با یکدیگر ارتباط غیر مستقیم دارند.

انواع گیربکس ها

گیربکس هایی که در زیر برده شده اند اصولاً براساس قطعات و چرخ دنده های موجود در خود نام گذاری می شوند. تمامی این قطعات کاربردهای متفاوتی در صنایع و عملیات مختلف خواهند داشت. انواع این قطعات عبارت اند از:

  • حلزونی
  • خورشیدی
  • شافت مستقیم
  • رپ
  • آویز
  • مرکب
  • کرانویل پینیون

هرچه در ساخت یک گیربکس دقت عمل بیش تری به خرج رود راندمان آن بالاتر خواهد بود. هر چه راندمان و کیفیت ساخت این قطعات بالاتر باشد، پارامترهایی مثل دما، لرزش و صدا در مناسب ترین وضعیت خود قرار خواهند گرفت. اختلاف توان ورودی و خروجی یک گیربکس بستگی مستقیمی با راندمان آن خواهد داشت. اگر راندمان ۱۰۰% باشد و با بهترین کیفیت و دقت در عملکرد ساخته شده باشد، می توان انتظار داشت تا توان ورودی و خروجی آن یکسان باشد.

در طراحی این قطعات باید دانش فنی روز دخیل باشد. به طوری که این دانش به طور کامل در فرایندهایی مانند طراحی، تعیین ابعاد و شکل هندسی قطعات و چرخ دنده ها، مواد سازنده، سیکل های حرارت دهی به چرخ دنده ها، روش اندازه گیری ابعاد و هم چنین کنترل کیفیت تزریق شود.

اجزای گیربکس

این قطعات از اجزای گوناگونی ساخته شده اند که آن ها را به صورت موردی در زیر معرفی کرده ایم.

  • چرخ دنده
  • بدنه
  • شافت ورودی و خروجی
  • یاتاقان ها
  • کاسه نمد
  • درپوش کنترل روغن

بدنۀ گیربکس محیطی است که اجزا و قطعات در آن لانه گزینی می کنند. شافت نیز معمولاً از جنس فولاد است و نیروی های ورودی را در قسمت ورودی دریافت و در قسمت خروجی القا می کند. یاتاقان ها برای شافت ها مورد استفاده قرار می گیرند. کاسه نمد نیز محفظه ای است برای نگهداری روغن.

اما شاید مهم ترین عضو گیربکس، چرخ دنده باشد. چرخ دنده ها معمولا با توجه به جنسی که دارند و همچنین زاویه ای که بین محور دوران و خودشان دارند، صداها وسهولت در چرخش متفاوتی را ارائه می دهند. هم چنین تفاوت در نام این چرخ دنده ها اختلاف در نوع اتصال به دیگر چرخ دنده ها و یا نوع ایجاد حرکت دورانی خواهد بود.

گیربکس در هات تپ

پیش تر گفتیم که عملیات هات تپ انشعاب گیری از خطوط لوله ی تحت فشار است. با استفاده از دستگاه هات تپ برشی بر روی خط لوله ایجاد می کنند که این برش نقطه ی خروجی انشعاب تلقی خواهد شد. گیربکس یکی از اجزای دستگاه هات تپ است که نیروی هیدرولیکی یا پنوماتیکی را از دستگاه پاوریونیت دریافت می کند و در خروجی خود  این نیرو را به صورت نیروی دورانی متوجه کاتر دستگاه هات تپ خواهد کرد. کاتر با حرکت چرخشی خود به لوله نزدیک شده و برش را بر روی لوله ایجاد خواهد کرد. نکته ای در گیبرکس ها قابل توجه است این است که این قطعات می تواند طوری طراحی شوند که بتوان سرعت را در آن ثابت نگه داشت وگرنه برای کنترل وضعیت مداماً نیاز به کاهش و افزایش سرعت خواهیم داشت. در برش روی لوله در عملیات هات تپ گیربکس با یک توان خروجی مورد نیاز و به صورت ثابت در حال چرخش است و اپراتور دستگاه هات تپ را به سمت لوله پیش می برد. سرعت برش روی خط لوله باید بهاندازه ای باشد که الماسه های برنده ی کاتر آسیبی وارد نیاید و این مستلزم ثبات در سرعت چرخش کاتر است.  

شرکت های بسیاری در سراسر جهان تولید کننده ی گیربکس می باشند و شرکت ایلماز ترکیه یکی از بهترین تولید کننده های گیربکس در خاورمیانه می باشد.  

دیزل ژنراتور در هات تپ

دیزل ژنراتور دستگاهی است که در برخی مراحل عملیات هات تپ به منظور تولید برق استفاده می شود. دیزل ژنراتور از اجرای چند گانه ای تشکیل شده که همکاری این اجزا در کنار یکدیگر نهایتاً به تولید نیروی برق می انجامد. در این نوشته قصد داریم تا دیزل ژنراتور را مفصلاً مورد بررسی قرار دهیم و بگوییم که این دستگاه در چه مراحلی از هات تپ مورد استفاده قرار می گیرد.

دیزل ژنراتور
دیزل ژنراتور

دیزل ژنراتور چیست؟

دیزل ژنراتور یا مولد دیزل دستگاهی است که از آن به منظور تولید نیروی برق در جاهایی که دسترسی   به نیروی برق شهری یا صنعتی امکان پذیر نیست، استفاده می کنند. دیزل ژنراتور در واقع یک نیروگاه کوچک تولید کنندۀ برق است. این مولد مقیاس کوچک برق با استفاده از گازوییل راه اندازی می شود. کلمۀ دیزل در ابتدای نام این دستگاه نشان دهندۀ این موضوع است که این دستگاه با استفاده از گازوییل یا سوخت های مشتق شده از نفت خام کار می کند و خود می تواند نیروی برق را تولید کند. در واقع نیروی حاصل از سوخت گازوییل به موتور دستگاه منتقل می شود و دستگاه در خروجی خود نیروی برق را در دسترس قرار می دهد.

توان تولیدی برق در این دستگاه بر حسب کیلو ولت آمپر (KVA) و یا کیلو وات (KW) می باشد. برای تولید برق دو مولفۀ مهم در دیزل ژنراتورها وجود دارد. یکی توان موتور برای ایجاد نیروی محرک و دیگری توان ژنراتور برای تبدیل نیروی محرک به برق. این دستگاه ها قادرند از KVA1 تا MVA 2 برق را تولید کنند. برق تولیدی توسط این دستگاه ها می تواند در خانه و یا در کارخانه ها و عملیات های صنعتی بزرگ مورد استفاده قرار بگیرد.

سوخت دیزل معمولاً از نفت خام به دست می آید. موتور دیزل ژنراتور می تواند از گاز طبیعی، الکل، گازوییل، گاز چوب و روغن های سوخت دیزلی و رسوبی برای تولید نیروی محرکۀ برق استفاده کند.

مولدها یا تبدیل کننده های این دستگاه بر حسب نوع کاربردشان به چهار شکل مختلف تولید می شوند:

  • اضطراری
  • پایه
  • دائم
  • چند منظوره

با استفاده از این مولدها ژنراتور می تواند نیروی درخواستی و مورد استفاده را تولید کند. مولدهای اضطراری معمولاً برای تأمین برق مشترکین استفاده می شود. مولدهای پایه یا پرایم را معمولاً در اماکنی که نیاز به برق موقت دارند – مانند عملیات هات تپ – استفاده می کنند. از مولدهای دائم نیز در نیروگاه های تولید برق استفاده می شود. مولدهای چند منظوره هزینه و انرژی بالایی را طلب می کنند و صرفه ای برای امور اقتصادی ندارند.

اجزای تشکیل دهنده دیزل ژنراتور

  • موتور یکی از مهم ترین اجزاء این دستگاه است. موتور نیروی لازم برای حرکت ژنراتور را تأمین می کند.

انتخاب صحیح موتور دیزل ژنراتور به سه دلیل مهم و ضروری است. اول اینکه توان خروجی مورد نیاز از دستگاه ژنراتور توسط موتور تعیین می شود. یعنی موتور این نیرو را ایجاد کرده و به ژنراتور تحویل می دهد و ژنراتور بر طبق همان مقدار نیروی محرکی که از موتور گرفته توان خروجی را تولید می کند. پس در انتخاب دیزل ژنراتور باید توان موتور را با توان درخواستی همسان در نظر گرفت. مسأله دوم این است که میزان صدای ژنراتور بسته به قدرت موتور آن دارد. پس باید میزان صدای تولیدی دیزل ژنراتور را پیش از انتخاب مد نظر قرار داد. سومین مسأله میزان سوخت مصرفی این دستگاه است که با بیشتر شدن توان موتور رابطه ای مستقیم خواهد داشت. پس در آخرین مرحله باید محدودیت های تأمین سوخت را نیز در نظر داشت.

  • ژنراتور که قلب تپندۀ دستگاه است. این دستگاه نیروی محرک خود را از موتور می گیرد و در نهایت برق را تولید می کند. ژنراتور در ساختار خود شامل سیم پیچی رتور، استاتور و جریان تحریک آن است. نوع موارد نام برده در ساخت ژنراتور، تعیین کننده نحوۀ عملکرد دیزل ژنراتور خواهد بود.
  • مخزن سوخت که دارای ظرفیت های متفاوتی برای تولید توان های متفاوت از برق است.
  • رگولاتور ولتاژ، وظیفه تنظیم ولتاژ خروجی ژنراتور را بر عهده دارد.
  • خنک کننده یکی از مهم ترین اجزای ایمنی سیستم دیزل ژنراتور می باشد. طولانی شدن استفاده از این دستگاه موجب داغ شدن آن می شود و ممکن است به قطعات و کل مجموعۀ دستگاه آسیب وارد کند.
  • سیستم روغن ژنراتور موجب کار کردن اجزای این دستگاه در کنار هم می شوند. اجزا و قطعات دستگاه با استفاده از این سیستم پس از هر ۱۰ ساعت کار روغن کاری می شوند. محفظۀ روغن نیز باید بعد از ۵۰۰ ساعت کار به طور کامل تعویض شود.
  • شارژر باتری با توان خروجی ژنراتور متناسب است.
  • کنترلر که وظیفه کنترل سیستم های الکتریکی دستگاه را بر عهده دارد.
  • سکوی اتصال که تحت عنوان شاسی نیز شناخته می شود. تمام تجهیزات دستگاه بر روی این شاسی نصب می شوند.
  • سیستم خروجی دود که به علت تولید دود سمی توسط دیزل ژنراتور بر روی این دستگاه تعبیه شده تا دود را از محیط خارج کند.

همچنین برخی از دستگاه های دیزل ژنراتور ممکن است دارای اتاقک های ایزوله و قابل حمل باشند که تحت عنوان کانوپی سایلنت نیز شناخته می شوند. این اتاقک ها را به منظور جلوگیری از آلودگی صوتی دیزل ژنراتور بر روی آن قرار می دهند تا مانع از انتشار صدای موتور در محیط کاری شوند.

دیزل ژنراتورها براساس نوع برق خروجی به دو نوع تک فاز و سه فاز تقسیم می شوند.

همچنین برحسب نوع سیستم خنک کننده نیز به دو دستۀ دیزل ژنراتور آب خنک و هوا خنک تقسیم می شوند.

هر کدام از قسمتهای اصلی دیزل ژنراتور شامل موتور، ژنراتور و تابلوی کنترل، توسط شرکت های متنوع با برندهای مختلفی تولید می شوند. از این میان می توان در زمینه موتور دیزل به پرکینز انگلستان (Perkins)، کامینز آمریکا (Cummins) و ولوو پنتا (VOLVO PENTA) و در زمینه ژنراتور به استمفورد انگلستان (Stamford)، لوری سومر فرانسه (Leroy Somer) و مکالته ایتالیا (Meccalte) اشاره کرد.

دیزل ژنراتور در هات تپ

در عملیات هات تپ برای تأمین نیروی چرخشی گیربکس دستگاه هات تپ، از دیزل ژنراتور استفاده می شود. دیزل ژنراتور نیروی خود را توسط سوخت گازوییلی تأمین می کند و سپس نیروی برق را توسط ژنراتور به سمت دستگاه پاورپک یا پاوریونیت ارسال می کند. دستگاه پاوریونیت دستگاهی  هیدرولیکی است که با استفاده از نیروی برق القا شده از سمت دیزل ژنراتور راه اندازی می شود. پاوریونیت این نیروی برق را به نیروی هیدرولیکی یا پنوماتیکی تبدیل می کند. نیروی هیدرولیکی حاصل، محرکی خواهد بود برای حرکت چرخشی گیربکس. گیربکس نیز پس از چرخش، کاتر هات تپ را به حرکت دورانی و چرخشی وامی دارد و برش روی لوله توسط این زنجیره انتقال نیرو، کامل می شود.

هوابرش یا هواگاز چگونه در هات تپ استفاده می شوند؟

هوابرش OXYFUEL یا برش اکسیژن – سوخت گاز عملیات برشی حرارتی است که در آن از اکسیژن و ماده ی قابل اشتعال گازی مثل استیلن ، پروپان ، MAPP ، پروپیلن و گاز طبیعی برای برش قطعات مختلف استفاده می کنند.

هوابرش یا هواگاز
هوابرش یا هواگاز

برش حرارتی صنعتی عملیاتی کاربردی در صنایع مختلف از جمله هات تپ است که برای انجام دادن آن از هوابرش استفاده می شود.

اجزای هوابرش به صورت دستی و مکانیزه مورد استفاده قرار می گیرند و ضخامت های ۰٫۵ تا ۲۵۰ میلی متر را با استفاده از حرارت برش می دهند.

هوابرش

هوا برش مقرون به صرفه ترین روش برای برش فولاد کربن است. هوابرش یا برش اکسیژن – سوخت گازی، موجب شکل گیری یک واکنش شیمیایی بین اکسیژن و آهن فولاد شده و اکسید آهن را به وجود می آورد. در واقع می توان هوابرش را فرایند زنگ زدگی سریع و کنترل شده توصیف کرد. شعله هایی که در هوا برش به صورت پیش گرم فولاد را داغ می کنند دمایی بالغ بر ۲۰۰۰ درجه سانتیگراد خواهند داشت. اکسیژن خالص در هوابرش با یک جریان متناوب به سمت منطقه ی داغ شده حرکت کرده و عمل اکسیداسیون را انجام می دهد.

واکنش فولاد در برابر گرما و اکسیده شدن به این شکل است که در مجاورت این دو خورده شده و از بین می رود. بنابراین با ایجاد جریانی ثابت از اکسیژن برشی مداوم و یکدست را به وجود می آورند. 

باید بدانیم که هوابرش را تنها برای فلزاتی به کار می برند که نقطه ی ذوب اکسیدهای آن ها از نقطه ی ذوب فلز پایه کم تر باشد. در این صورت واکنش اکسیداسیون بلافاصله پس از شروع با تشکیل پوسته ی محافظ متوقف می شود و دیگر برشی انجام نخواهد شد. بنابراین فولاد کم کربن و یا فولاد کم آلیاژ پایه های مناسبی برای برش خوردن با هوا برش هستند.

عناصر و اجزای عملیات هوابرش

  • شعله پیش گرم : این شعله از ترکیب سوخت گازی و اکسیژن برای تولید گرمایش لازم برای برش و واکنش اکسیداسیون تشکیل شده است. ترکیب اکسیژن و سوخت گازی در این شعله با نسبت های معینی انجام خواهد شد.
  • جریان اکسیژن : این مهم ترین عامل در کیفیت هوا برش است. خصوصیات مورد نظر برای جریان اکسیژن شامل مواردی از قبیل خلوص بالا ، فشار بالا ، جریان یکنواخت طولانی و متناسب بودن جریان با ضخامت قطعه ی پایه است.
  • تورچ (مشعل) : مشعل یا تورچ برش دارای ویژگی هایی است که از جمله ی آن ها می توان به طول ، تعداد شلنگ و شیرآلات و هم چنین ظرفیت ترکیب سازی اکسیژن و سوخت گازی ، اشاره کرد.
  • سرعت برش درون نمودارهایی از پیش نوشته شده برای بسیاری از فلزات پایه موجود است. استفاده از این نمودارها موجب ارتقای کیفیت برش می شود. سرعت برش با کیفیت برش ارتباط مستقیم و تنگاتنگی دارند.
  • مواد موجود در قطعه پایه : هوا برش فرایندی است که قابلیت اجرا روی مواد خاصی دارد. فلزاتی مثل نیکل ، کروم ، منگنز و سیلیکون می توانند واکنش اکسیداسیون را متوقف کرده و عملیات برش را ناتمام باقی بگذارند. این عناصر در شرایطی که غلظت کمی داشته باشند می تواند مانع از ایجاد برش شوند.

 

هر عملیات هوابرش موفق و با کیفیت برشی است که گوشه های آن کاملا صاف و مربعی باشد.

برش اکسیژن – سوخت گاز عملیاتی کم عارضه و بی خطر محسوب می شود اما افرادی که این عملیات را انجام می دهند متوجه می شوند که برش زدن قطعات فلزی مختلف با هوابرش کار چندان ساده ای هم نیست. دستیابی به کیفیت در عملیات هوابرش مستلزم درک بسیاری از عوامل مؤثر در کار است.  

هات تپ و هوابرش

عملیات هات تپ ، کار گرمی است که در آن با استفاده از عملیات و فرایندهای مختلف از خطوط لوله انشعاباتی تهیه می شود. این انشعابات مادامی که درون خط لوله جریان سیال برقرار است ایجاد خواهند شد. در واقع خط لوله در حین عملیات انشعاب گیری گرم تحت فشار خواهد بود. برای انشعاب گیری برشی دایره ای شکل را با استفاده از دستگاه هات تپ روی لوله ایجاد می کنند تا سیال درون خط لوله را به دورن لوله ی انشعابی بفرستند و به اصطلاح خط لوله را انتقال دهند. 

در عملیات هات تپ اتصالات یا فیتینگ هایی را به منظور آب بندی لوله در حین برش روی لوله نصب می کنند. یکی از این اتصالات اسپلیت تی نام دارد. اسپلیت تی از اجزای چندگانه ای تشکیل شده که این اجزا عبارتند از ، پدها ، نیپل و فلنج. پد در واقع قطعه لوله ای است متناسب با سایز ، جنس و ضخامت خط لوله. این قطعه لوله از قسمت طولی و دقیقا از وسط به دو نیم تقسیم می شود و پدهای بالایی و پایینی اسپلیت تی را می سازد. برش قطعه لوله به منظور ساخت پدهای اسپلیت تی در هات تپ با استفاده از هوابرش انجام می شود. پس از برش پدهای اسپلیت تی با استفاده از هوابرش نیپل و فلنج اتصال را روی آن نصب می کنند و پس از آن با استفاده از نقشه اتصال را روی لوله نصب می کنند.

در واقع زمانی که جنس خط لوله و متعاقباً جنس پدهای اتصال اسپلیت تی  متناسب برای برش با هوابرش باشند از این عملیات برای ایجاد برشی دقیق و بدون نقص استفاده خواهد شد. 

جوشکاری تیگ و موارد کاربرد آن در هات تپ

جوشکاری تیگ یا TIG یکی از بهترین روش های جوشکاری با استفاده از قوس الکتریکی است. جوشکاری در عملیات هات تپ فرایندی است که بسیار مورد استفاده و کاربردی است و از آن برای ساخت اتصالات و فیتینگ ها و همچنین نصب این اتصالات بر روی خط لوله استفاده می شود. با پایان یافتن عملیات هات تپ انشعاباتی از خطوط لوله ی مختلف گرفته می شود که این انشعابات در هر عملیات هات تپ با کمک فرایندهای جوشکاری مختلف و با طراحی به روز ایجاد خواهند شد. جوشکاری تیگ یکی از انواع فرایندهای جوشکاری است که قصد بر توضیح آن در این نوشته داریم.

جوشکاری تیگ TIG
جوشکاری تیگ TIG

جوشکاری تیگ (TIG)

جوشکاری تیگ یا Tungsten Inert Gas که با نام فنی جوشکاری قوس تنگستن تحت پوشش گاز محافظ نیز شناخته می شود یکی از مهم ترین و پرکاربردترین روش های جوشکاری در صنایع بخصوص نفت و پتروشیمی است.

جوشکاری تیگ بیشتر با نام جوش آرگون شناخته می شود و دلیل این نام گذاری استفاده از گاز آرگون (Ar) در این روش جوشکاری می باشد.

جوشکاری قوسی

قوس الکتریکی به حالتی از تخلیه ی الکتریکی درون هوا یا یک ماده ی نارسانا اطلاق می شود.

جوشکاری قوسی روشی در جوشکاری است که در آن حرارت لازم برای ذوب کردن آلیاژ و متریال قطعه ی مورد نظر را با استفاده از قوس الکتریکی بین الکترود و قطعه ی مورد نظر به وجود می آید.  جوشکاری قوسی (arc welding) یک روش جوشکاری است که از یک منبع تغذیه جوشکاری برای ایجاد قوس الکتریکی بین الکترود و ماده ی پایه برای ذوب کردن فلزات در محل جوش استفاده می ‌کنند.

روش‌های جوشکاری با قوس الکتریکی شامل موارد زیر است.

  • جوشکاری با الکترود دستی پوشش دار یا  SMAW
  • جوشکاری زیر پودری یا  SAW
  • جوشکاری با گاز محافظ یا GMAW و MIG/MAG
  • جوشکاری با گاز محافظ و الکترود تنگستنی یا  TIG

در این نوشته قصد داریم تا یکی از روش های جوشکاری به روش قوس الکتریکی و با استفاده از الکترود تنگستن یا جوشکاری تیگ را توضیح دهیم.

جوشکاری تیگ

در جوشکاری تیگ یا جوش آرگون برای ایجاد قوس جوشکاری از الکترود تنگستن استفاده می شود. الکترود تنگستن حین انجام عملیات جوشکاری مصرف نمی شود. در جوشکاری تیگ یک فضای خالی را بین الکترود و قطعه ی پایه در نظر می گیرند. سپس با استفاده از یک گاز خنثی که عموما آرگون است ، هوا را این فضای خالی بیرون می رانند. با این کار در این فضا خلاء ایجاد می شود. خلاء ایجاد شده در فضای جوشکاری مانع از اکسید شدن و مصرف الکترود تنگستن می شود. کاربرد الکترود در جوشکاری تیگ برای به وجود آوردن قوس الکتریکی و تخلیه ی برق است. دمای ایجاد شده از طرف قوس الکتریکی موجب ذوب فلزات در این نوع جوشکاری می شود.

الکترودهای تنگستن

در جوشکاری تیگ انتخاب قطر الکترود ، بستگی به شدت و نوع جریان مورد استفاده دارد. الکترودهای تنگستن اغلب در قطرهای ۰٫۲۵ تا ۶٫۳۵ میلی متر و طول ۷۶ تا ۶۱۰ میلی متر ساخته می شوند. الکترودهای تنگستن خالص نسبت به سایر الکترودها ارزان تر هستند. الکترودهای تنگستن ظرفیت حمل جریان الکتریکی کمتری دارند ، عمر کوتاهتری داشته و تنها قابل استفاده با جریان متناوب (AC) می باشند. از این الکترودها در مواردی که حساسیت کار کمتر است ، استفاده می شود.

الکترودهای تنگستن توریُم دار، ظرفیت حمل الکتریسیته بالاتری داشته و دارای عمر طولانی تری هستند. شروع قوس با این الکترودها راحت تر بوده و ثبات قوس بیشتری ایجاد می کنند. از این الکترودها اغلب در جریان مستقیم (DC) استفاده می شود.

الکترودهای زیرکونیوم دار بهترین نوع الکترود برای جوشکاری آلومینیوم و منیزیم هستند. این الکترودها مزایای هر دو نوع الکترود قبلی را دارا بوده و زمانی که از این الکترودها با جریان متناوب (AC) استفاده می شود ، پایداری قوس به همراه ظرفیت حمل جریان الکتریکی و شروع قوس مناسب را به طور همزمان فراهم می آورند.

مزیت جوشکاری تیگ

  • ایده آل بودن ظاهر جوش
  • عدم نیاز به تمیز کاری پس از جوشکاری
  • توانایی حداکثری در کنترل فرایند جوشکاری
  • مناسب برای پاس ریشه
  • کیفیت بالا
  • امکان استفاده از الکترودهای مصرفی و غیر مصرفی به صورت انتخابی و بنا به صلاح دید عملیاتی

محدودیت ها در جوشکاری تیگ

  • بالا بودن هزینه و پیچیدگی تجهیزاتی
  • نرخ رسوب کم و سرعت جوشکاری پایین
  • حساسیت بالا نسبت به آلودگی فلز پایه و الکترود مصرفی

 

عملیات جوشکاری در عملیات هات تپ می تواند برای ساخت اتصالات انشعابی در محل کارگاه و هم چنین برای نصب انواع اتصالات از جمله اتصال اسپلیت تی و سدل نیپل و غیره روی خطوط لوله مورد استفاده قرار گیرد. در عملیات هات تپ فرایندهای جوشکاری بنابر طراحی های فنی و مهندسی تعیین می شود. در این طراحی ها پس از در نظر گرفتن جنس و ضخامت لوله ، هم چنین جنس اتصالات و ماهیت سیال درون لوله روش جوشکاری انتخاب می شود. جوشکاری تیگ یا جوش آرگون یکی از پرمصرف ترین انواع عملیات جوش در پروژه های هات تپ می باشد که بنابر اصول فنی و مهندسی در بسیاری از پروژه های هات تپ به کار می روند.

ولو در هات تپ

ولو در هات تپ همان شیری است که با استفاده از آن می توان جریان خروجی را از خط لوله اصلی به انشعاب منحرف و قطع و وصل کرد. ولو در هات تپ یکی از اجزای مهم عملیات را تشکیل می دهد. بلافاصله پس از قرارگیری اتصال مورد نظر روی خط لوله اصلی شیر یا ولو روی فلنج اتصال سوار خواهد شد. در این مواقع فلنج ولو با فلنج اتصال در کنار یکدیگر قرار می گیرند.

ولو در هات تپ
ولو در هات تپ

کاربرد ولو در هات تپ و دیگر صنایع

ولو وسیله ای است که در صنعت کاربرد دارد. از ولو برای قطع و وصل کردن یا تنظیم میزان جریان و یا منحرف کردن مسیر سیالاتی هم چون گازها و مایعات استفاده می شود.

ولوها اصولا جزء اتصالات لوله هستند. ولی معمولا برای بررسی نوع کاربرد آنان می توان از دسته بندی های جداگانه استفاده کرد. در یک ولو باز سیال از فشار بالاتر به فشار پایین تر جریان می یابد.

ولوها می توانند به صورت دستی به وسیله ی یک دسته ، اهرم ، پدال و یا فلکه و یا به صورت اتوماتیک و در اثر تغییر در فشار ، دما و یا جریان کار کنند. این تغییرات ممکن است بر یک دیافراگم یا یک پیستون اثرگذار باشد و به نوبه ی خود ولو را فعال کند.

ولوها کاملا متنوع هستند و می توانند در دسته بندی های مختلفی طبقه بندی شوند. اما ولو در هات تپ از گوناگونی هایی برخوردار است. اینکه در هر عملیات هات تپ از چه نوع ولوی استفاده شود بستگی زیادی به نوع سیالی که درون خط لوله جریان دارد خواهد داشت. اینکه سیال درون لوله ی اصلی گاز باشد یا مایع در انتخاب نوع ولو تاثیرگذار خواهد بود. همچنین فشاری که سیال در هنگام خروج از لوله ی اصلی به انشعاب وارد می کند یکی دیگر از پارامترهای تعیین کننده ی نوع ولو در هات تپ خواهد بود. در ادامه قصد داریم نمونه هایی از انواع ولو در هات تپ را توضیح دهیم.

ولو در هات تپ دومین مرحله از کل عملیات را تشکیل می دهد. پس از ساخت اتصال مورد نظر مثلا اتصال اسپلیت تی و نصب آن روی خط لوله نوبت به سر هم بندی ولو خواهد رسید. تمامی اتصالات هات تپی در قسمت انتهایی خود نیپل و سپس فلنج را خواهند داشت. ولو نیز در دو سر خورد فلنج دارد. ولو در هات تپ ابزاری است که در میانه مجموعه عملیاتی قرار می گیرد. پس باید از هر دو سر به فلنج اتصال و ماشین هات تپ متصل شود. به همین دلیل است که ولو در هر دو سر خود فلنج دارد. ولو جایی است که کاتر و اجزای برش ماشین هات تپ از داخل آن وارد نیپل اتصال شده و سپس روی خط لوله ی اصلی برش را ایجاد می کند.

ولو در هات تپ جزء اتصالات دائم خواهد بود یعنی پس از پایان عملیات هات تپ ولو به همراه اتصال روی خط لوله ی اصلی باقی خواهد ماند و تنها ماشین هات تپ و اجزای آن است که از مجموعه اجزای عملیات هات تپ روی خط لوله جدا خواهد شد. پس از پایان عملیات هات تپ ، کنترل و قطع و وصل کردن جریان سیالات خروجی از خط لوله ی اصلی به لوله ی فرعی با استفاده از ولو انجام خواهد شد.  

چند نمونه از انواع ولو در هات تپ

شیر توپی (Ball valve) یا بال ولو یا شیر گازی یک نمونه از انواع ولو در هات تپ می باشد که با گردش ۹۰ درجه یا ربع گردش که در جهت مستقیم حرکت سیال است جریان آن را قطع و وصل می کند. بال ولو دارای یک قطعه راهبند است که حرکت دورانی دارد و شامل یک توپ کامل و یا نیمه کامل است. این توپ هنگامی که می چرخد مسیر سیال را باز و یا بسته ( صفر / یک ) می کند و برای تنظیم جریان استفاده نمی شود.

ولو توپی نمونه ای از ولو در هات تپ
ولو توپی نمونه ای از ولو در هات تپ

این شیرها به دلیل اطمینان بالا و نوع آب بندی مناسبی که دارند گزینه بسیار مناسبی برای استفاده در عملیات انشعاب گیری از خطوط لوله ی حاوی سیالات گازی می باشند. این شیر دارای مجرای ورودی و خروجی مرکزی است.

هزینه نگهداری پایین ،عملکرد سریع با ربع دور باز و بسته شدن ، حجم کم ، عدم نیاز به روانکار و آب بندی غیر قابل نفوذ از مزایای استفاده از ولوهای توپی در عملیات هات تپ است.

گیت ولو ( Gate valve) یا ولو دروازه ای نوع دیگری از ولو در هات تپ است. شیر دروازه ای یا گیت ولو برای قطع و وصل کردن جریان مایعات در لوله ها طراحی شده است. زمان لازم برای باز و بسته کردن این نوع شیرها معمولا زیاد است.

گیت ولو نمونه ای از ولو در هات تپ
گیت ولو نمونه ای از ولو در هات تپ

گیت ولو از پرکاربردترین و متداول ترین شیرهای صنعتی است. گیت ولو یا ولو دروازه ای در مقایسه با انواع دیگر ولوها قیمت ارزان تر و افت فشار پایین تری دارد.

 

شیر دروازه ای برای کنترل جریان فشار در خط لوله مورد استفاده قرار می گیرد.  همچنین به عنوان یک شیر مسدود کننده نیز شناخته می شود.

در ساختار این شیر یک دایره یا مستطیل قرار دارد که با حرکت آن مسیر عبور مایع کنترل می شود.

معمولا برای ساخت این شیرها از متریال چدن نرم یا خشک استفاده می شود. این شیرها کاربرد وسیعی در خطوط لوله آب سرد و گرم دارند.

این شیرها جهت رساندن افت فشار به پایین ترین سطح ، مورد استفاده قرار می گیرند و قابلیت تنظیم جریان را ندارند.

اين شيرها در عملیات هات تپ جريان سيال را به طور كامل بسته يا باز نگه می دارند. از این ولوها سر راه لوله های با طول زياد استفاده بیشتری می کنند چون میزان افت فشار در آن ها خیلی کم است.

از گیت ولوها در محدوده وسيعی از سيالات استفاده می کنند. این نوع ولوها در هنگام بسته شدن آب بندی خوبی دارد.

مهمترين موارد استفاده از اين شيرها در مايعات ويسكوز (چسبنده) همانند گريسهای سبك ، روغن های سنگين و ساير سيالات غير قابل اشتعال می باشد.

مجرابند اين شير وقتي که بطور كامل باز می ‌شود ، از مسير عبور جريان کنار می رود. اين خاصيت باعث می شود در هنگام باز بودن شیر مقاومت به حداقل میزان خود برسد. وقتيکه شير کاملاً بسته شد يک حلقه مجرابند را آب بندی می‌کند. این مجرابند میزان نشتی را حتی الامکان به صفر نزدیک خواهد کرد.

شیر پروانه ای (Butterfly) یا باترفلای ولو یک نمونه از کاربردی ترین انواع ولو در هات تپ است. ساختمان آن از يك بدنه معمولي و يك صفحه مدور كه تقريباً در وسط قرار دارد تشكيل شده است. اين صفحه حول ميله‌ ای با زاویه ی ۹۰ درجه می ‌گردد و بوسيله اهرمی به قسمت حركت دهنده ی شير وصل می ‌باشد.

ولو پروانه ای نمونه ای از ولو در هات تپ
ولو پروانه ای نمونه ای از ولو در هات تپ

هنگامی که ولو پروانه ای کاملا باز باشد ، دیسک آن در موازات جریان عبوری از خط لوله قرار گرفته و حداکثر جریان عبوری از خود را ممکن خواهد ساخت. هم چنین در صورت چرخش ۹۰ درجه ، شیر به طور کامل در وضعیت بسته قرار می گیرد.

کاربرد آسان ، نداشتن قطعات لغزنده و کشویی ، وزن کم ، قابلیت کنترل جریان ، امکان ساخت در قطرهای بزرگ ، امکان ساخت دیسک از مواد مختلف فلزی و غیر فلزی و هم چنین امکان نصب شیر در همه ی حالت های عمودی ، افقی و مایل از مزایای ولو پروانه ای می باشد.

شیرآلات مدولار یا ساندویچی (Sandwich valve) نوع دیگری از موارد استفاده ولو در هات تپ هستند. از شیرهای ساندویچی معمولا زمانی استفاده می شود که فضای کم تری برای مانور دادن در انشعاب گیری داشته باشیم. این شیرها در سایزهای متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرند و در انواع عملیات های کنترل دبی ، کنترل فشار و جریان های یک طرفه موجود می باشند.

ولو ساندویچی نمونه ای از ولو در هات تپ
ولو ساندویچی نمونه ای از ولو در هات تپ

ولو در هات تپ با سه مشخصه مورد استفاده قرار می گیرد. این سه مشخصه عبارت اند از نوع ولو ، سایز ولو و کلاس ولو.

کلاس ولو مشخصه ای است که میزان فشار قابل تحمل ولو را تعیین می کند.

به طور مثال برای فشارهای کم تر از ۳۰۰psi ولو کلاس ۳۰۰ ، برای فشارهای ۳۰۰psi تا ۶۰۰psi ولو کلاس ۶۰۰ ، برای فشارهای ۶۰۰psi تا ۹۰۰psi ولو کلاس ۹۰۰ استفاده می شود. هم چنین در فشارهای ابلاتر نیز از ولوهای با کلاس بالاتر استفاده خواهد شد.

هات تپ و مواد شیمیایی

هات تپ و مواد شیمیایی در مناطق نفت خیز ، پالایشگاه ها و حتی نیروگاه ها دو جزء جدانشدنی از هم می باشند. آنچه نفت و گاز به همراه خود دارند ، فقط توسعه و پیشرفت نیست بلکه مواد شیمیایی که از تجزیه مواد مختلف در چرخه فرآوری نفت و گاز به وجود می آیند ، می توانند در محیط اطراف پراکنده شده و با آلایش هوا ، آب و خاک خطرات زیادی را متوجه کارکنان و همچنین خود عملیات هات تپ کنند. رعایت الزامات ایمنی هات تپ در پیشبرد صحیح عملیات امری ضروری است.

هات تپ و مواد شیمیایی
هات تپ و مواد شیمیایی

هات تپ و مواد شیمیایی

هات تپ یا کار گرم یکی از فرایند هایی است که در پالایشگاه ها و مجتمع های پتروشیمی روی خطوط لوله صورت می گیرد از این رو رعایت الزامات قبل از انجام کار و حین عملیات از اهمیت ویژه ای برخوردار است. کارگرم به کاری گفته می شود که طی آن جرقه و اشتعال و آتش سوزی جز خطرات احتمالی کار خواهند بود. هات تپ نیز یک نمونه از کارهای گرم محسوب می شود. زیرا حرارت های ناشی از جوشکاری و همچنین حرارت های ایجاد شده از سمت دستگاه هات تپ روی لوله که گاهی به بیش از ۵۰۰ درجه سلسیوس نیز می رسد ، می تواند برهم کنش های اشتعال زا یا انفجاری را با آلاینده های موجود در محیط عملیات به وجود بیاورد. به هم دلیل است که می گوییم هات تپ و مواد شیمیایی جز لاینفک ایمنی خواه در محیط پالایشگاه ها  و صنایع پتروشیمی هستند.

هات تپ و مواد شیمیایی زمانی به هم مربوط می شوند که محیط به آلاینده های شیمیایی آلوده باشد. در واقع میزان خطر و بروز حادثه به نوع عملیات و محیطی که قرار است کار گرم در آن انجام شود بستگی دارد. مثلا در محیطی که مواد قابل اشتعال قرار دارد ، طبیعتا کارهای  گرمی نظیر برش فلز و جوشکاری و سنگ زنی باعث بروز جرقه و آتش سوزی می شوند. اما در محیطی که مواد قابل اشتعال و شیمیایی وجود نداشته باشد هات تپ و مواد شیمیایی هیچ ربطی به هم پیدا نخواهند کرد.

براساس مطالعات انجام شده در محیط پالایشگاه ها یا صنایع مرتبط با پتروشیمی انواع مختلفی از آلاینده ها تولید می شوند که به صورت گاز ، ذرات لجن و پساب مایع در محیط زیست انتشار می یابند. این آلاینده ها شامل هیدروکربن های آرومایتک چند حلقه ای ، فلزات سنگین ، بنزن و مشتقات آن ، هیدروژن سولفید ، نیتروژن دی اکسید ، کربن مونواکسید و سایر مواد شیمیایی هستند که بیشتر آن ها حتی در غلظت های پایین هم سمی بوده و می توانند اثرات سوء جبران ناپذیری بر اکوسیستم ، محیط زیست وسلامت انسان داشته باشند.

مخاطرات نیروی انسانی در عملیات هات تپ و مواد شیمیایی

پیوستگی هات تپ و مواد شیمیایی محیطی در فاز عملیاتی می تواند علاوه بر خطرات فنی ، تهدیدی برای سلامت نیروی انسانی هات تپ باشد. آلاینده های صنایع پتروشیمی از طریق تنفس ، خوردن و آشامیدن و یا جذب از طریق پوست وارد بدن می شوند. بدین لحاظ در محیط های شیمیایی در صنایع نفت و گاز میزان این آلاینده ها در هوا و محیط عملیاتی اندازه گیری خواهد شد. گاهی اوقات غذا و نوشیدنی های کارکنان نیز می بایست به لحاظ سلامت غذایی بررسی شوند.

یک نمونه از ارتباطات هات تپ و مواد شیمیایی خطر ساز در محیط های عملیاتی که می توان به آن اشاره کرد انتشار گاز ترش است. گاز ترش نوعی گاز سمی و بی رنگ است که شامل مقدار اندکی هیدروژن سولفید و گاهی اوقات دی اکسید کربن است. این گاز میزان خورندگی وسمیت بالایی دارد. نشت و انتشار گاز ترش در محیط عملیات هات تپ می تواند موجب مسمومیت وحتی خفگی کارکنان حاضر در عملیات شود. در محیط پالایشگاه ها با استفاده از تجهیزات آشکارساز این گاز را شناسایی می کنند. 

زمانی که عملیات هات تپ و مواد شیمیایی محیط در مجاورت یکدیگر خطرساز شوند یکی از مهم ترین الزامات ، شناختن متغیرهایی است که ممکن است در محیط عملیات وجود داشته باشند. این مناطق معمولا تحت حفاظت و کنترل می باشند و تردد و اجرای هر عملیاتی در آن ها فقط در صورت اخذ مجوز از حراست محوطه صورت می پذیرد. پس واضح است که کارگرم در چنین محیط هایی غیر قابل انجام است و فقط در صورت گرفتن مجوز یا پرمیت و پاکسازی محیط از هرگونه مواد خطرآفرین میتوان عملیات کارگرم را انجام داد.

پرمیت نیز در صورتی صادر می شود که مسئول محوطه شرایط محیط را به صورت مفصل و جز به جز به مجری هات تپ گفته باشد و همچنین مجری عملیات هات تپ نیز تمامی دستور العمل ها و الزامات ایمنی و چک لیست مراحل را به مسئول محوطه تحویل داده باشد. در صورت تطبیق و هم خوانی این استاندارها با شرایط محیطی ، می توان عملیات را آغاز کرد.

طبق نکات ذکر شده در هر محیط عملیاتی هات تپی برای کنترل کردن هات تپ و مواد شیمیایی احتمالی در کنار یکدیگر باید نکات ایمنی و آتش نشانی و هم چنین الزامات و پیگیری های زیست محیطی از سوی کارکنان عملیات هات تپ و کارفرمای حاضر در منطقه انجام شود. همکاری در برقرار اصول ایمنی توسط طرفین قرار داد در عملیات هات تپ می تواند در کیفیت انجام کار افزایش چشمگیری ایجاد کند.

الزامات و پیگیری های ایمنی و آتش نشانی در حین برخورد هات تپ و مواد شیمیایی در یک عملیات عبارت اند از :

  • بازرسی از تمام نقاط تحت پوشش
  • صدور مجوز فعالیت های گرم و کار در ارتفاع
  • تهیه گزارش و پیگیری نواقص
  • شرکت در جلسات ایمنی کارگاهی
  • تهیه فرم ها و سند های ایمنی و بازرسی
  • تعمیر و نظارت بر ادوات اطفاء حریق
  • ارزیابی کمی و کیفی مخاطرات
  • بررسی حوادث پرسنلی و موتوری
  • ارزیابی و تایید لوازم حفاظت فردی

همچنین الزامات و پیگیری های زیست محیطی در برخورد متقابل هات تپ و مواد شیمیایی در فاز عملیاتی از قرار زیر خواهد بود :

  • بازرسی زیست محیطی از نقطه مورد نظر که قرار است عملیات هات تپ در آن انجام شود.
  • نظارت بر اندازه گیری شاخص های آب ، هوا و خاک
  • همکاری در شناسایی جنبه های زیست محیطی
  • بررسی وضعیت پسماند ها
  • همکاری در اندازه گیری شاخص های هوای پاک

اتصال اسپلیت تی در هات تپ

اتصال اسپلیت تی در هات تپ یکی از مجموعه اتصالاتی است که در آن قطعه لازم برای انشعاب گیری یا تعمیرات خط لوله ساخته و روی خط لوله نصب می شود. اتصال اسپلیت تی در هات تپ بیشترین استفاده و کاربرد را بین دیگر اتصالات دارد. استحکام بالا و قدرت مانور بالاتر از مزیت های اسپلیت تی نسبت به اتصالات دیگر هات تپی است.

اتصال اسپلیت تی
اتصال اسپلیت تی در هات تپ

هات تپ به مجموعه عملیاتی گفته می شود که طی آن اتصالات جدیدی را به خطوط لوله و تانکر های ذخیره سازی اضافه می کنیم. برای نصب و اضافه کردن این انشعابات نیاز به قطع کردن جریان درون لوله یا مخزن اصلی نخواهیم داشت و مادامی که درون خط لوله ی اصلی سیالات مختلف از جمله آب ، سیالات گازی و نفت در جریان است ، عملیات هات تپ انجام خواهد شد.

مزیت عملیات هات تپ این است که در هنگام انشعاب گیری و یا تعمیرات ، خدمات رسانی به قسمت پایین دست خط لوله قطع نخواهد شد. برای مثال در هنگام انشعاب گیری از خط لوله گاز ، نیازی نیست جریان گاز درون خط لوله ی اصلی را متوقف کنیم چون در عملیات هات تپ ، انشعاب گیری و تعمیرات در کنار جریان جاری در لوله انجام خواهد شد.

 

هات تپ یا مجموعه کارهای گرم

کار گرم مجموعه فعالیت هایی است که در آن شعله ها ، حرارت و یا جرقه های حاصل از انجام کار به حدی باشد که بتواند موجب اشتعال و انفجار مایعات ، گازها و یا هر ماده قابل احتراق دیگری شود. انجام این گونه عملیات نیاز به مجوز و تأییدیه از سازمان ها و نهادهای ذیربط دارد. به همین دلایل این عملیات می بایست تحت شرایط و اصول ایمنی انجام گیرد.

اجزای عملیات هات تپ

در عملیات هات تپ گیری سه جزء مهم و ضروری برای ایجاد حفره در لوله اصلی وجود دارد.

اتصالات ، وِلو و ماشین هات تپ این سه جزء را تشکیل می دهند.

انواع اتصالات در عملیات های هات تپ

تا به امروز اتصالات متفاوتی برای شروع عملیات های هات تپ مورد استفاده قرار گرفته است.

اتصال اسپلیت تی (spilt TEE) ، اتصال سدل نیپل (saddle nipple) ، اتصال وِلدولت (Weldolet) ، اتصال تی سرویس و اتصال فول سدل ( full saddle ).

در این نوشته قصد داریم تا اتصال اسپلیت تی را که یکی از پرکاربردترین اتصالات حال حاضر تکنولوژی هات تپینگ است ، شرح دهیم.

 

اتصال اسپلیت تی split TEE

 این اتصال به روزترین اتصال حاضر در مجموعه عملیات های هات تپ است. مزیت این اتصال داشتن استحکام بالا و مقاومت در برابر فشارهای وارده است. هنگامی که پروژه ی در دست اجرا از حساسیت های بالایی برخوردار باشد و همچنین فشار وارده از سمت سیال روی اتصال زیاد باشد از روش اسپلیت تی برای اتصال و فیتینگ استفاده می شود. سایز لوله نیز می تواند یکی از فاکتور های تعیین کننده ی استفاده از این روش باشد.

اتصال اسپلیت تی از چهار جزء تشکیل شده است. پد بالا ، پد پایین ، نیپل و فلنج این اجزا را تشکیل می دهند.

اجزای اتصال اسپلیت تی

عملیات بستن این اتصال روی خط لوله ی مورد نظر در دو مرحله صورت می پذیرد. مرحله اول آن در خارج از محدوده عملیات و عموما در کارگاه انجام می شود. ابتدا لوله ای را که از قبل سایز آن اندازه گیری شده ، با استفاده از هوا برش و از قسمت طولی به دو نیم تقسیم می شود. این دو قسمت جدا شده ی لوله را پد بالا و پد پایین می نامند. پدهای بالایی و پایینی در اتصال اسپلیت تی دور تا دور لوله ی اصلی را به صورت کمربندی دربر می گیرند.

در این مرحله با در نظر داشتن سایز لوله انشعاب و متناسب با آن حفره ای روی پد بالایی ایجاد می شود. پس از ایجاد حفره نیپل و فلنج که دیگر قطعات اتصال اسپلیت تی هستند نیز روی پد بالایی نصب می شوند. این اتصال ممکن است در برخی موارد حالتی کاملا قائم داشته باشد و در برخی مواقع نیز ممکن است از حالتی زاویه دار پیروی کند.

قطعه بعدی نیپل است. نیپل قطعه ای گلویی شکل است که روی پد بالایی اسپلیت تی جوشکاری خواهد شد. این قطعه می تواند زوایای مختلفی نسبت به خط لوله اصلی ایجاد کند. قطر نیپل را با در نظر گرفتن انشعابی که قرار است از لوله ی اصلی خارج شود تعیین می کنند. هم چنین نیپل در اتصال اسپلیت تی می تواند توسط صفحاتی تقویت شود. تقویت نیپل اصولا زمانی صورت می گیرد که تیم عملیاتی بدانند فشار سیال خروجی از لوله اصلی بسیار زیاد است. بنابراین استحکام نیپل را با استفاده از صفحات اضافی بالا می برند تا از ایمنی کار اطمینان داشته باشند.

جوشکاری قطعات اسپلیت تی

جوشکاری نیپل روی پد بالایی در زمان ساخت اولیه اتصال در کارگاه انجام شده و تست جوش اولیه همان جا روی آن انجام خواهد شد.

فلنج قطعه دیگر اتصال اسپلیت تی است که روی نیپل نصب می شود. فلنج ها را به منظور اتصالات سر به سر در عملیات هات تپ مورد استفاده قرار می دهند. در هر نقطه ای از اجزای عملیات هات تپ که قرار است دو جزء در کنار یکدیگر قرار بگیرند از فلنج ها استفاده می شود تا با استفاده از پیچ و مهره ها بتوان این قطعات را در عملیات در کنار یکدیگر قرار داد.

فلنج یک قطعه ی حلقوی شکل است که دور تا دور آن سوراخ هایی برای پیچ و مهره کردن هر اتصال به اتصال دیگر وجود دارد. در کلِ اتصال اسپلیت تی یک فلنج به کار برده می شود که روی نیپل نصب خواهد شد.

. پس از انجام مراحل مذکور قسمت های مونتاژ شده به فاز عملیاتی فرستاده خواهد شد تا توسط متخصصین جوش روی لوله ی اصلی سوار شود.

در هنگام جوشکاری روی خط لوله ی اصلی ، پد های بالایی و پایینی دور تا دور لوله را می پوشاند سپس با استفاده از جوشکاری مهندسی شده و بر پایه اصول ایمنی و استاندارد های جهانی و هم چنین با توجه به جنس اسپلیت تی و جنس لوله ی اصلی ، دو پد بالایی و پایین به صورت طولی در کنار هم جوشکاری می شوند. سپس کمربندهای ابتدایی و انتهایی در دو سر اتصال نیز جوشکاری می شوند.

اگر جنس خط لوله ی اصلی از آلیاژهای فلزی باشد پدهای بالایی و پایینی اسپلیت تی را با جوشکاری روی خط لوله ی اصلی نصب می کنند. اما گاهی اوقات خط لوله ی اصلی می تواند ساختاری غیر فلزی داشته باشد که عملیات جوشکاری را غیر ممکن می سازد. در این حالت از اتصالات اسپلیت تی مکانیکی استفاده می شود. اتصال اسپلیت تی مکانیکی با استفاده از پیچ و مهره روی خط لوله اصلی نصب می شود.

 

در عملیات هات تپ اتصالات را در دو مرحله از نظر جوشکاری تست می کنند. مرحله اول تست جوش زمانی انجام می شود که قطعات اتصالات در کارگاه ساخته شده اند. مرحله دوم تست جوش نیز پس از نصب کلی اتصال روی خط لوله ی اصلی انجام خواهد شد. تست های جوش انواع و روش های متفاوتی را دربر می گیرد. انواع تست های جوش در هات تپ عبارت اند از تست جوش  PT ، در این تست با استفاده از اسپری هایی نقاط جوشکاری شده را رنگ می کنند. پس از رنگ شدن این قست ها نقاط احتمالی جوشکاری نشده به صورت منافذ و سوراخ های ریزی مشخص خواهد شد. پس از اصلاح عملیات جوشکاری در هر دو مرحله رنگ از روی سطح لوله یا اتصالات پاکسازی خواهد شد.  

 

 

در یک عملیات هات تپی کارکنان از اصطلاح  Y×X  استفاده می کنند. در این عبارت ریاضی اطلاعاتی در مورد سایز لوله اصلی و انشعابی نوشته شده است به طوری که X سایز یا همان میزان اینچ لوله اصلی و Y سایز یا همان میزان اینچ لوله ی انشعابی است. به طور مثال عملیات هات تپی ۱۶ × ۳۲ با سایز خط لوله اصلی ۳۲ اینچ و سایز لوله انشعابی ۱۶ اینچ انجام خواهد شد.

در انواع اتصالاتی که قرار است در عملیات هات تپ به کار گرفته شود می بایست سایز لوله اصلی و سایز انشعاب را مورد توجه قرار دهیم. مثلا در اتصال اسپلیت تی پد ها را با توجه به سایز لوله اصلی می سازند اما نیپل را که همان خروجی لوله انشعابی است ، با توجه به سایز انشعاب خواهند ساخت.

مجوز عملیات هات تپ چیست؟

بدیهی است که بیشترین حجم عملیات های انشعاب گیری هات تپ در مجتمع هایی انجام می شوند که خطوط لوله فرایندهای عمده آن را تشکیل می دهند امری رایج است. انشعاب گیری به روش هات تپ یک فرایند از زیرمجموعه فرایندهای کار گرم است که دارای ماهیت و کارکردهای ویژه بوده و مستلزم رعایت استانداردها و الزامات به صورت جدی است. انشعاب گرم هات تپ در صورتی با موفقیت انجام خواهد شد که کلیه مجموعه نسبت به تمامی زوایای کار آشنایی و اشراف کافی را داشته باشند و همچنین کارفرما نیز شناخت نسبی نسبت به حساسیت ها و مخاطرات بالقوه آن داشته باشد.

چنان که می دانیم اجرایhot tap منوط به توافقات نهایی میان کارفرما و مجری عملیات هات تپ است که در نقش پیمانکار حضور خواهد داشت. یکی از مهم ترین نکاتی که توافق مذکور را سازنده و مثمر ثمر می گرداند شناخت و درک متقابل فنی و ایمنی و البته سایرتوافقات است که جنبه های حقوقی و مالی دارند. اما فاکتور اساسی در اجرای صحیح عملیات این است که افزون بر پیمانکار، کارفرما نیز شناختی بالا نسبت به فرایند داشته باشد چرا که در هر صورت پرمیت انجام کار گرم هات تپ توسط کارفرما صادر خواهد شد.

صدور پرمیت مسئولیت سنگینی است که بر گردن کارفرما خواهد بود. به همین دلیل او باید تمامی شرایط و نیازهای اجرای صحیح عملیات را شناخته و مورد پایش و بازرسی قرار دهد. هر گونه اهمال و بی توجهی کارفرما در صدور پرمیت می تواند تبعاتی زیانبار و جبران ناپذیر به بار داشته باشد. بنابراین این فقط پیمانکار نیست که باید نسبت به زوایای کار hot tap اشراف داشته باشد، چه بسا در اثر اهمال و بی توجهی پیمانکار برخی شرایط برای hot tap فراهم نشده باشد، در این شرایط طبیعتاً کارفرما است که باید حساسیت کافی را به خرج داده و رفع ایراد کند تا شرایط برای انجام صحیح عملیات فراهم شود.

کارفرما در نقش پرمیت دهنده انجام عملیات باید کلیه متغیرهای موجود در محیط را که بر کار گرمhot tap اثر می گذارند مورد بررسی قرار دهد. داده های او در درجه اول استانداردها و الزامات شرکت کارفرما، و در درجه دوم دستورالعمل هایی است که پیمانکار برای انجام کار صادر کرده است. تنها در صورتی پرمیت صادر خواهد شد که هر دو دستورالعمل کارفرما و پیمانکار اجرایی شده باشند و اگر متغیری در محیط موجود باشد که تنها با یکی از این دستورالعمل ها عدم تطابق داشت باید از صدور پرمیت ممانعت شود. برای مثال ممکن است شرایط کاری مجموعه تحت فشاری معین از نظر کارفرما صحیح و کاربردی باشد اما پیمانکار برای اجرای هات تپ به فشاری بالاتر یا پایین تر از فشار موجود نیاز داشته باشد. در این صورت وظیفه کارفرماست که ابتدا شرایط را برای عملیاتی شدن هات تپ فراهم کند و سپس مجوز صدور کار در محیط را صادر کند.

در بسیاری از موارد ممکن است محیط مملو از مواد شیمیایی باشد که در درما و شرایط محیطی موجود آسیبی به تأسیسات، تجهیزات ونیروی انسانی وارد نمی کنند اما همین موارد می توانند باعث بروز سانحه برای عملیات hot tap شوند. ممکن است مسیرهای تردد برای فرایندهای رایج در محیط کاملاً مناسب و مساعد باشند اما مطابق با استانداردهای کار گرم هات تپ نباشد. چنان که می دانیم هات تپ ملزومات خاص خود مازاد بر محدودیت های محیط کار را دارد که تعبیه مسیرهای تردد از جمله آنهاست. در این دست شرایط کارفرما ملزم است محدودیت های حداکثری را لحاظ کند تا کار با حداکثر ضریب ایمنی انجام شود.

با توجه به نکات ذکر شده صدرو پرمیت در هات تپ تنها در شرایطی قابل انجام است که مراتب زیر رعایت شده باشند:

– ابتدا مسئول محوطه ای که کار گرم hot tap در انجا انجام می شود الزامات سازمانی خود برای محیط را مورد بازرسی قرار می دهد. این الزامات شامل دستورالعمل های مربوط به کارهای جاری محیط به علاوه الزاماتی خواهد بود که کارفرما برای انجام هات تپ لحاظ کرده است.

– سپس مسئول محوطه به استانداردها، الزامات، دستورالعمل ها و چک لیست هایی رجوع خواهد کرد که مجری هات تپ برای آن کار بخصوص تدوین کرده است. این الزامات مازاد بر دستور کارهای سازمان تدوین خواهند شد و دارای الزام اجرایی می باشند.

– عملیاتی کردن دستورالعمل ها و چک لیست ها به نحوی که تمامی مفاد آن به صورت کامل رعایت شوند از جمله دیگر نکاتی است که باید با جدیت مورد توجه قرار گیرند.

– بازرسی نهایی پیش از آغاز عملیات و در زمانی انجام خواهد شد که پیمانکار برای اجرای عملیات hot tapآماده شده است. در این شرایط نیز مسئول امر ضمن بازرسی نهایی و حصول اطمینان از جوانب امر، پرمیت کار گرم هات تپ را صادر می کند.

مدت زمان اعتبار پرمیت وابسته به برنامه ریزی های فنی و نیز هماهنگی هایی است که با پیمانکار اجرای عملیات صورت خواهد گرفت. در این خصوص هماهنگی های لازم مخصوصا در مورد مدت زمان انجام کار بسیار ضروری است. برای مثال ممکن است کارفرما به منظور تطابق دادن شرایط مجموعه با مختصات فنی و ایمنی تغییراتی موضعی و موقتی برای امکان پذیر کردن عملیات هات تپ انجام داده باشد و این تنظیمات به صورت خودکار پس از مدت زمان مشخص به حالت اولیه خود بازگردند. در این شرایط اگر عملیات hot tap ظرف آن زمان به اتمام نرسیده باشد بدون شک میان فرایندها و تنظیمات تداخل ایجاد شده و می تواند خطرات بزرگی را به همراه داشته باشد. پیشگیری از این دست موارد هماهنگی های دائم میان کارفرما و پیمانکار را می طلبد و مجری کار نیز موظف است به محض اتمام مدت زمان پرمیت نسبت به تمدید آن اقدام نماید تا کوچک ترین اختلال و خطری متوجه عملیات نشود.

هات تپ کاری با ماهیت ویژه محسوب میشود و به این دلیل هیچ گونه اهمال در خصوص آن جایز نیست. دانش و تجربه کافی در کنار تمرکز و جدیت در پیشبرد امر ضمن رعایت تمامی جوانب از نکات مهمی است که باید مورد توجه دقیق قرار گیرد تا عملیات به بهترین شکل به انجام برسد.

طراحی و ساخت اسپلیت تی

اسپلیت تی اتصال سه راهیی مانندی  است که از دو بخش ۱- پد بالایی و پد پاییی . ۲- نیپل و فلنج . تشکیل  و به دو روش مکانیکی و جوشکاری به لوله متصل میشود. ولی ترجیحا از روش جوشکاری استفاده میکنند. اتصال اسپلیت تی به صورت دائم است یعنی بعد از اتمام کاربه لوله متصل می ماند.

ساخت split tee بر اساس مشخصات لوله و سایز انشعاب مورد نیاز نظر صورت میگیرد از انجایی که اسپلیت تی فشار زیادی را باید تحمل کند(فشار سیال درون لوله و فشار لوله و تجهیزات متصل به ان) نحوه ساخت ان بسیار حائر اهمیت است.

 ساخت split tee به طور کلی به صورت زیر است :

  • سازنده اسپلیت تی سایت و محل انشعاب گیری را بررسی میکند. طی این بررسی اطلاعاتی نظیر فشار اسمی و واقعی بدست می اید همچنین  سازنده نیز سایر پارامترهای مورد نیاز را اندازگیری میکند.در مرحله بعد سازنده ضخامت اسمی لوله را دریافت میکند و سپس تست ضخامت سنجی رو لوله انجام میدهد و فشار واقعی ان را بدست میاورد. عمر لوله و میزان صدمه به لوله مانند فسودگی  نیز مورد بررسی قرار میگرد در صورت بالا بودن میزان فرسودگی بهتر است عملیات هات تپ روی ان انجام نشود. از دیگر مواردی که در حین بازرسی باید بدان توجه کرد محل نصب اسپلیت تی است . محل نصب باید فضای کافی  برای نیروی کار و خود اتصال داشته باشد.داشته باشد مثلا گاهی ممکن است که سر زانویی خط لوله در محلی قرار داشته باشد که امکان نصب split tee بر روی وجود نداشته باشد.از دیگر نکاتی که مهم است محل اختصاص داده شده برای نصب ان  است. اگر در محیط های حساس و خطرناک مانند محیط هایی که مواد شیمیایی در ان وجود دارد و محل نصب اسپلیت تی در نزدیکی ابزارهای اندازگیری دقیق و تجهیزات کنترل و بازرسی  های حساس باشد باید دقت بالا برای نصب ان به کار برد تا به انها اسیبی وارد نشود.
  • با توجه به اطلاعات بدست امده اپدر بازرسی سایت مهندسین طراحی با استفاده از نرم افزارهایی مانند catia و solidworks و طبق دستورالمعل های استاندارد جوشکاری به ساختsplit tee می پردازند.
  • مهندسین و طراحان نتیجه و یافته های خود مانند سایز لوله ، سایز انشعاب ، موائ سازنده ، تجهیزات مورد نیاز برای نصب ان و … را یه صورت دقیق مکتوب میکنند تا اپراتور های اجرایی بتوانند به بهترین شکلsplit tee را روی لوله متصل کنند.
  • مهندس ناظر در تمام مراحل خروجی ها را بررسی میکند تا مشکلی نداشته باشند.
  • بعد از اتمام ساخت split tee عملیات تنش زدایی حرارتی روی ان انجام میشود زیرا در حین ساختsplit teeسطح ان به خاطر حرارتی که در حین ساخت دبه ان وارد شده یکنواخت نمی باشد برای مثال قسمتی هایی که حرارت مستقیم و بیشتری به انها خورده دچار ناهمگونی و فرورفتگی میشود . با تنش زدایی حرارتی این عیوب برطرف و سطح اسپلیت تی یکنواخت و همگون میشود.
  • پس تنش زدایی حرارتی روی ان تست فشار و تست جوش انجان میدهد . تست جوش خط لوله بسیار حائز اهمیت است و نشان میدهد که ایا در فشار مورد نظر تحمل کشش و .. را دارد . در صورت وجود اختلال باید انرا رفع کرد . سازنده اتصال وظیفه نصب اسپلیت تی را بر عهده دارد.

 

طراحی و ساخت اسپلیت با توجه با سیال به کار برده شدهع متفاوت است برای مثال برای سیال های پر فشار از فول سدل استفاده میکنند که به خاطر عایق بندی خود تحمل فششار بالاتری نسبت به اسپلیت تی دارد.

  • اتصال اسپلیت تی مطابق با استانداردANSI /ASME B31.8 ,B 31.1, B31.2, B31.3 طراحی و در اختیار مصرف کنندگان قرار میگیرد.
  • اسپیلیت تی برا لوله با سایز ۶ اینچ تا ۵۶ اینچ وجود دارد.
  • فشار اسپلیت تی مطابق با استاندارد ANSI CLASS 150 TO ANSI CLASS 900 طراحی میشود. در صورت نیاز split tee با فشار بالای ۹۰۰ نیز ساخته میشود.

 

به طور کلی از اسپلیت تی در زمینه های مختلفی مانند موارد زیر استفاده میکنند:

  • وروردی انشعاب جدید
  • جلوگیری از کشیده و خراب شدن شکل قسمت بریده شده لوله
  • ورودی جدید برای نصی تجهیزات کنترلی و ابزارهای دقیق اندازگیری
  • برای مسدود کردن خط لوله
  • برای قسمتی از لوله که خراب شده است.
  • برای نصب تجهیزات و ابزارهای مورد نظر بر روی لوله

طراحی و ساخت اسپلیت تی

معایب و مزایای استفاده از اسپلیت تی:

مزایا:

  1. این اتصال به صورت کامل لوله را میپوشاند و به عبارت دیگر تمام محیطی است از این رو فشار بالایی که از سیال و خط لوله اعمال میشود را دارد.
  2. برای لوله هایی که ضخامت بالایی دارد split teeکاربرد فراوانی دارد. قسمت بریده شده لوله نیازمند اتصالی است که بتواند فشار را تحمل و از دفرمه شدن لوله جلوگیری کند بنابراین اسشپلیت با میزان تحمل بالایی که دارد بسیار مناسب است.
  3. زمانی که ضخامت لوله بسیار کم از برای اطمینان بیشتر از اسپلیت تی استفاده میکنند.
  4. برای اتصالات سای به سایز و reduse سایز استفاده میشئد که غلت به کار گیری ان تحمل فشار بالای ان است.

معایب:

  1. اسپلیت تی وزن بسیار بالایی دارد و چون مسنقیم به لوله متصل میشود به مرور زملن ممکن است باعث کج شدن لوله شود. در این شرایط که وزن اسپلیت تی و تجهیزات دیگیری که بر روی ان متصل میشوند بالاست میتوان با استفاده از اهرم های فلزی و یا بتنی پایه ای درست کرد و زیر لوله نصب کرد.
  2. جوشکاری split tee نصبت به بقیه اتصلات دشوار تر است و باید نه از حد معمول کم و یا بیشتر باشد تا به لوله اسیبی وارد نشود.
  3. اسپلیت تی به خاطر وزن بالایی که دارد فقط میتوان از جرثقیل برا جابه جایی ان استفاده کرد که نصب split tee توسط جرثقیل کار دشواری است .

طبق نکات ذکر شده در بالا میتوان نتیجه گرفت که همیشه استفاده از اسپلیت تی بهترین راه نیست میتوان به جای ان از اتصالات دیگر مانند سدل نیپل استفاده کرد.

 

فلنج و انواع آن

فلنج ها قطعات دایره ای شکلی هستند که جنس انها از پلی اتیلن، فولاد ، الیاژ اهن یا چدن و …. است که  وظیفه اتصال لوله ها ، پمپ ها و سایر قطعات بهم را  در هات تپ دارد که به صورت پیچ و مهره است و نصب ان به راحتی انجام میشود . میتوان از ان ها در فشار های maximum وminimum  استفاده کرد و فشار ان باید متناسب با فشار سیال باشد .فلنج ها معمولا با جوشکاری روی لوله وصل می شود اما نوعی flange به نام فلنج لبه دار  تولید شده است که نیازی به جوشکاری ندارد.

 تعداد سوراخ های روی سطح انها بر اساس نوع عملیات و فشار و عوامل دیگر با یکدیگر متفاوت است . در بین دو flange که به وسیله واشر بهم متصل شده اند از گسکت برای اب بندی ان استفاده میشود.

کاربرد های دیگر flange:

۱-از flange برای نشت بندی یا نشت گیری و یا به اصطلاح  leak repair استفاده میشود . ۲- برای تغییر مسیر و تغییر قطر لوله هم استفاده می شود.

 

فلنج ها و انواع آن

 

flange براساس نوع جنس و فشاری که تحمل میکنند به کلاس های مختلفتی تقسیم می شود. کلاس فشاریه flange به عوامل مختلفی مانند اندازه لوله ، فشار سیال و دمای سیال درون لوله بستگی دارد.

کلاس فلنج بر اساس فشار:

  1. براساس استاندارد۳۴، ۱۶ANSI: مطابق این اساس به کلاس های ۱۵۰-۳۰۰-۴۰۰-۶۰۰-۹۰۰-۱۵۰۰-۲۵۰۰تقسیم بندی میشود این اعداد بیشترین فشاری است که فلنج در دمای خاص میتواند تحمل کند.(واحد فشار PSI).
  2. براساس استاندارد ISO: واحد فشار قابل تحمل برای فلنج ها بر این اساس  PN است و یک فشار اسمی به نام BAR نیز دارد.
  3. براساس استاندارد BX6-B6-A6 API: فشاری که بر این اساس فلنج میتواند تحمل کند نسبت به گروه ۱ بیشتر است.falange  در این گروه به کلاس های ۵۰۰۰-۳۰۰۰-۲۰۰۰-۱۵۰۰۰-۱۰۰۰۰ تقسیم بندی میشوند.

 

انواع فلنج ها:

  • فلنج با سطح ساده ( FLAT FACE): این نوع  همانطور که از اسم ان پیداست سطح صاف و ساده و بدون شیار و برجستگی دارد و جنس ان از چدن یا فولاد است . اتصال این  انها بسیار راحت و سریع است و برای فشار های کم که نشتی در ان اهمیتی ندارد کاربرد دارد . از FALAT FLANGE   در اتصالات ابی و هوایی استفاده می شود .  می توان گفت این نوع  ساده ترین و ارزان ترین نوع در بین بقیه ی مدل ها است.

 

•	فلنج با سطح ساده ( FLAT  FACE)

  • فلنج با سطح برجسته ( Raised face):دارای شیارهای هم مرکز و حلزونی مانندی است که عمق این شیارها ۴mmو و فواصل بین انها ۰٫۸mm می باشد. در این نوع سطحflange اول که مقابل  دیگری قرار دارد دارای لایی یا گسکت است که نسبت به سطح کلی flange برجسته تر است.طبق استاندارد میزان برجستگی در همه ی اندازه ها برای کلاسهای۱۵۰ و ۳۰۰ برابر ۱/۶mmکلاسص های بالاتر ۶/۴mm می باشد.

 

 

•	فلنج با سطح برجسته (Raised face)

  • فلنج نر و ماده(male and female): به صورت قفل وکلید بهم متصل می شوند. یکی از انها دارای برامدگی به بلندی ۴mmو دیگری تو رفتگی به عمق ۵mm می باشد.

 

 

فلنج نر و ماده(male and female)                                                                                                                                                      

  • فلنج با صفحه زبانه و شیاردار (Tongue and Groove facing): صورت جفت وجود دارد. در این نوع گسکت روی قطر داخلی و خارجی وجود دارد و همین امر باعث میشضود که دچار خوردگی و فرسودگی نشود.

به طور کلی هفت نوع فلنج در خطوط لوله به صورت لب به لب بکار می رود که عبارت است از:

 

  1. فلنج کور یا blind flange: به صورت صفحه گرد و بستس که در اخر مسیر لوله کشی و مسیرهای دارای فشار به کار می رود که نسبت به بقیه فلنج ها فشار بیشتری تحمل میکند. بیشترین فشار در قسمت مرکزی ان است این فشار وارد شده متناسب با کلاس فلنج است.

فلنج کور یا blind flange

  1. فلنج گردن دار جوشی weld neck flange: دارای یک گردن به شکل مخروط است که باعث تقویت تحمل فلنج میشود . گردن ان هم قطر با قسمت انتهایی ان است و به ان جوش می شود . برای فشارهای بالا و دماهای زیر صفر و بار های نوسانی به کار گرفته می شود.

 

فلنج گردن دار جوشی weld neck flange

 

  1. فلنج روکار یا slip on flange:  نصب اسان و راحتی دارد و در سرویس های معمولی استفاده میشود. مقاومت و تحمل بار خستگی ان کم تر ازflange گردن دار است و به ترتیب دو سوم و یک سوم برابر است اما هزینه نصب ان اندکی بیشتر است.

فلنج روکار یا slip on flange

  1. فلنج لبه دار یا lap joint flange:مانند flange معمولی است که قسمت پایینی نداردو در انتهای ان پخ دارد. با سیال در تماس نیست و هزینه ان یک سوم ازflange گردن دار بیشتر و مقاومت ان بسایر کم تر از flange گردن دار است (یک دهم ).

فلنج لبه دار یا lap joint flange

  1. فلنج با جوش محفظه ای : محفظه ای برای قرارگیری لوله درون خود دارد .برای افزایش مقاومت ان در برابر خستگی لایه داخلی ان را جوشکاری میکنند که در این صورت مقاومت ان یک و نیم برابر مقاومت slip flang میشود.

 

 

فلنج با جوش محفظه ای

  1. فلنج رزوه ایی: درون این انها شیارهای مارپیچی ساخته شده که به ان رزوه میگویند و باعث میشود که لوله درون ان پیچ بخورد.برای فشار های بالا مناسب است. عموما نیازی به جوشکاری ندارد اما در صورت نیاز در فشار های بال می توان جوشکاری کرد.

فلنج رزوه ایی

 

۷٫اریفیس فلنج یا orifice flange: این نوع هم میتواند فلنج گردندار و یا فلنج روکار باشد که در قسمت شعاعی خود دارای سوراخ است و وظیفه ان اندازی گیری جریان سیال مایع یا گاز است.

اریفیس فلنج یا orifice flange